|
Bình Thuận là một vùng đất có rất
nhiều phong tục của các dân tộc và các lễ hội đa dạng
rất đặc sắc. Đây cũng chính là điểm mạnh để các
du khách trong và ngoài nước đến với Bình Thuận và tìm
hiểu. Ở đây, chúng tôi xin đưa ra một vài Lễ Hội Văn
Hoá của Tỉnh Bình Thuận.
ĐÔI
NÉT VỀ LỄ HỘI

Là
một trong số ít những lễ hội phía Nam được đưa vào
từ điển Lễ hội Việt Nam, Lễ hội Dinh Thầy Thím
với khung cảnh thiên nhiên hữu tình và nét đặc sắc
của riêng mình, đã mỗi ngày thêm thu hút đông đảo du
khách gần xa.
Từ
thị trấn Lagi-Hàm Tân-Bình Thuận về hướng Đông Bắc
12km, bằng nhiều phương tiện, bạn sẽ đến dốc
Ông Bằng. Con đường nhỏ dẫn vào Dinh Thầy Thím xuyên
qua rừng tràm, trên những xe bò đôi ngộ nghĩnh, bạn
sẽ nghe nhiều huyền thoại về Thầy Thím. Đó là
truyền thuyết về vợ chồng đạo sĩ giàu tài đức, vì
bị kết tội oan, phải dùng lụa vẽ rồng bay về phía
Nam lánh nạn. Dừng chân tại làng Tam Tân, họ sống
bằng nghề đóng thuyền, chữa bệnh cứu người, tài đức
nổi tiếng xa gần. Vào năm Thành Thái 18, nhà vua đã xóa
án và sắc phong Thầy Thím: CHÍ ĐỨC TIÊN SINH, CHÍ ĐỨC
NƯƠNG NƯƠNG, TÔN THẦN.Có nhiều câu chuyện xoay quanh phép
thuật của Thầy, nhưng bên trong lớp vỏ của những
huyền thoại ấy là tấm lòng nhân nghĩa, không chỉ
với con người mà như từ điển đã ghi "Làm bạn và
cảm hóa được cả muông thú..." Làng Tam Tân xem
Thầy Thím như Thành hoàng của mình, lập Dinh thờ vào năm
1879. Đây là di tích có giá trị về nhiều mặt. Các công
trình kiến trúc với nghệ thuật điêu khắc chạm trỗ,
các trang trí nội thất thể hiện rõ nét kiểu cách
kiến trúc cung đình. Các tượng đá, bạch hổ, hắc
hổ, các phù điêu tứ linh... được bố trí hài hòa,
tạo nên sự linh thiên và thiên nhiên thật gần gũi.Thường
nhật, có nhiều du khách vãn cảnh Dinh Thầy Thím, nhưng
lễ Tế Thu mới thực sự là ngày hội không chỉ của
người địa phương mà thu hút hàng vạn khách hành hương
từ Thành Phố Hồ Chí Minh, miền Đông, Tây Nam Bộ.
Lễ
hội kéo dài 3 ngày (từ 14 - 16/9 Âm lịch). Khói hương
nghi ngút, tiếng chuông trầm mặc như đưa du
khách vào sâu thẳm của thế giới tâm linh. Lễ hội có
nhiều trò vui cuốn hút mọi người như: Chèo bả trạo,
diễn xướng tích Thầy, biểu diễn võ thuật, lân múa
thi tài... tạo nên một tâm thế hội thật vô cùng sôi
động. Xin "lộc" Thầy, phóng sanh thả chim về
rừng..., âu cũng là cách thế tạo dựng niềm tin, tìm
sự thanh thản cho tâm hồn. Đến với lễ hội, ngoài
giải tỏa tâm linh còn là dịp giao tiếp với cộng đồng..
Trong thời gian diễn ra lễ hội, khu rừng quanh Dinh tràn
ngập tiếng nói cười, đó là thế giới riêng của nam
thanh nữ tú từ các nơi tìm về với lòng ngưỡng mộ sâu
sắc. Họ đến đây để giao lưu, kết bạn, cởi mở
tấm lòng, đàn hát khoe tài. Trong tiếng lá xào xạc, dưới
ánh trăng ảo huyền, nhiều tình yêu đã được bắt đầu
từ đây.
Không
gian bao la với bãi biển thơ mộng phía trước, sau là
rừng già tĩnh mịch, bữa ăn dân dã với vài đặc sản
biển, giữa khung cảnh sơn thủy hữu tình, khiến cho tân
hồ ta như được chấp thêm đôi cánh.
Từ
những truyền thuyết về lòng nhân ái, những tình cảm
tốt đẹp của con người đã được thăng hoa. Niềm thành
kính, thiên nhiên, những cuộc vui đã trở thành nét riêng
ở lễ hội Dinh Thầy. Du khách đã đến một lần sẽ
thầm hẹn trở về với mùa hội năm sau
|

|
|
|
|

|

|
|
Hàng
năm, vào ngày 15-16 tháng 9 âm lịch, tại đền
Dinh Thày, Hàm Tân, Bình Thuận diễn ra lễ hội
lớn nhân dịp giỗ Thầy Thím. Tích xưa kể
rằng, vào thế kỷ XIX có hai vợ chồng quê ở
Quảng Nam thường chữa bệnh giúp dân lành
bằng pháp thuật. Sau khi qua đời, nhớ công hai
vị: nhân dân trong vùng bèn lập đền thờ.
Ngày
nay, trong lễ hội, người dân địa phương thường
đến Dinh để câu nguyện, xin xăm, xin lá số
rất đông, thành một nét văn hoá đặc sắc thu
hút nhiều người ở những nơi khác tham gia.
|
|

|
|
Đây
được Xem là lễ hội quan trọng và có quy mô
lớn nhất của người Chăm theo đạo Bàlamôn,
tổ chức vào tháng 8- 9 âm lịch tại các lăng
tẩm, đền miếu và các gia đình đồng bào Chăm
ở Bình Thuận.
MBăng
Katê là lễ tết tưởng nhớ thần linh, các anh
hùng, tổ tiên, các vị vua có công với nước
đã được thần thánh hoá như: PoKlong, Ga rai, Pôrômê....
Đây cũng là dịp ác nhân dân hành hương, tổ
chức gặp mặt, thăm viếng và thờ phụng tổ
tiên. Trong lễ hội thường có các nghi thức như
lễ dâng cúng và rước thần, đội mũ, mặc áo
và tắm cho tượng. Cuối buổi lễ là lúc mọi
người ngâm thơ, chơi nhạc hưởng lộc và tham
gia nhiều trò chơi giải trí khác.
Một
vài hình ảnh về ngày hội văn hóa dân tộc Chăm
|

|

|
|
Biểu
diễn dệt thổ cẩm.
|
Giới
thiệu các sản phẩm từ thổ cẩm Chăm.
|
|

|
|
Giới
thiệu một số nhạc cụ truyền thống
của người Chăm. |
Ngày
hội văn hóa dân tộc Chăm tỉnh Bình
Thuận diễn ra từ 25 - 28/9 tại huyện Bắc Bình.
Ngày hội đã thu hút sự tham gia của các nghệ
nhân làng nghề truyền thống, những hạt nhân
trong phong trào văn hóa văn nghệ quần chúng ở
huyện Bắc Bình, Tuy Phong và Hàm Thuận Bắc. Thông
qua những hoạt động trưng bày triển lãm văn hóa
truyền thống và sưu tập cổ vật, liên hoan văn
nghệ quần chúng, trình diễn trang phục dân
tộc... góp phần gìn giữ nét văn hóa nghệ
thuật của đồng bào Chăm ở Bình Thuận.
|
Là lễ hội truyền thống của người Chăm diễn ra
tại các làng xóm vùng dân tộc Chăm Bà Nị .
Lúc
trời vừa tối thì cũng là lúc dân làng làm lễ cầu
yên, tống tiễn những điều không may của năm cũ,
nguyện cầu những điều tốt lành sẽ đến trong năm
mới. Sau phần nghi lễ là các tiết mục văn nghệ và
các trò chơi dân gian của người Chăm. Bên cạnh lễ
Cầu Yên, lễ Cầu Đảo, lễ Rija-nu-ga, lễ Đắp Đập,
lễ Cấm Phòng... cũng là những lễ hội của người
Chăm thường được tổ chức hàng năm.
LỄ
HỘI NGHINH ÔNG
Về lễ hội, trước năm 1975 ở Phan Thiết có lễ hội dân
gian lớn nhất là lễ hội "Nghinh Ông" ở chùa Ông. Năm
1996 lễ hội này được tổ chức lại, đã thu hút hàng chục
ngàn người từ khắp nơi. Lễ hội Nghinh Ông được coi là
di sản văn hóa phi vật thể của Quốc gia, do quy mô và các
giá trị lịch sử văn hóa của nó và do sự ngưỡng mộ rộng
lớn của cả người Hoa và người Việt. Từ bao đời nay, chùa
Ông là nơi mà những ngày Tết cổ truyền của dân tộc, nhân
dân lại tụ tập ở đây để cầu cho một cuộc sống ấm
no, hạnh phúc, làm ăn may mắn của mọi người, mọi nhà.
|
 
|
|
Lễ
hội Nghinh Ông
|
|

"Dưới
sông sắp đặt ghe đua
Trên
bờ sửa soạn miếu chùa Trạo ca "
Chèo
Đưa Linh hay Chèo Bá(Bả) Trạo ra đời từ việc
tín ngưỡng thờ cá Ông( cá Voi ) của người Chăm.
Đây là hình thức nghi lễ được tổ chức ở trên
bờ với đội hình xếp thành hình chiếc ghe,
vừa chèo, vừa hát xướng những lời cầu
nguyện mong cá Ông ban cho quốc thái dân an, thuận
buồm xuôi gió, mùa màng làng vạn no đầy. Càng
về cuối, lễ hội càng trở nên sôi động và
cuốn hút với nhiều tích trò diễn tả cảnh lao
động và sinh hoạt của ngư dân trên biển. Hơn 3
thế kỷ qua, Chèo Bá Trạo đã trở thành một
hoạt động văn hoá truyền thống không thể
thiếu trong cuộc sống của người dân Bình
Thuận
|
|

|
|
|
|
 
|
|
Hàng
năm cứ vào mùng 2 tết Nguyên Đáng, trên sông Cà
Ty thành phố Thiết lại diễn ra hội đua
thuyền. Cùng với chèo bá Trạo, hội đua
thuyền trở thành một nét văn hóa đặc sắc
của người dân khi xuân về trên mảnh đất này.
Từ
trên bờ sông nhìn xuống, những đội thuyền đua
được trang trí bằng cớ hoa và biểu ngữ rực
rỡ muôn sắc màu hòa lẫn trong tiếng trống,
tiếng nhạc cùng tiếng reo hò cổ vũ của người
xem tạo nên một không khí rộn ràng sôi động
mang đậm nét văn hoá truyền thống của địa
phương.
|
 

Là
người yêu cảnh đẹp và thích phiêu du, bạn hãy một
lần chinh phục đồi cát Mũi Né. Càng đi ra xa bạn càng
cảm nhận được nét kỳ vĩ cùng với sự bao la vô
tận của đất trời, tạo vật. Tất cả chỉ có
nắng gió và cát với nhiều màu sắc và hình hài độc
đáo. Đây quả là một nơi lý tường để bạn tìm
thấy cho mình niềm hứng khởi và sự thư thái

Đây
là phương tiện không
dành cho người yếu tim! Với
đường kính từ 3 - 4 m thuyền thúng có thể chở được
từ 4 đến 10 người ! Phải là người dũng cảm và có
kinh nghiệm thì bạn mới điều khiển được thuyền
đi theo ý mình. Những khu vực biển lặng là nới lý tưởng
nhất cho những ai muốn tập chèo loại thuyền này.

Phước
Lộc là vạn chài được hình thành khá sớm ở Hàm Tân.
Nơi đây quy tụ hơn 500 chủ thuyền và hàng ngàn lao động
biển. Người dân Phước Lộc rất thông thạo nghề đánh
bắt hải sản. Họ xuôi ngược gần như không sót ngư
trường rộng lớn , xa xôi nào trong cả nước. Nhưng dù
đi đâu, làm gì, vẫn
không bao giờ họ bỏ qua ngày hội của mình-lễ hội
Cầu Ngư. Tạ ơn biển cả, cầu xin thần Nam Hải cho
vụ mùa này may mắn, vui chơi và chúc nhau những điều
tốt lành. Lễ hội Cầu Ngư vào Trung tuần tháng âm
lịch, là lễ hội tưng bừng nhất của Ngư dân và
những người có cuộc sống gắn liền với biển.
Trung
tâm lễ hội là vạn chài Phước Lộc, nằm hữu ngạn nơi
con sông Dinh đỗ ra biển, giúp cho các hoạt động trên
biển, bờ, sông nước đều thuận lợi. Lễ hội kéo dài
từ ngày 14 đến ngày 16 tháng 06(âm lịch), nhưng nhiều
ngày trước đó, không khí đã nhộn nhịp hẳn lên.
Những đội thuyền đua được sơn, sửa, tập dợt.Làng
Phước Lộc sau nhiều đời tạo dựng di cốt Thần Nam
Hải đã chất đầy một gian của chánh điện và được
xem là tài sản thiêng liêng nhất của ngư dân. Tập
tục chịu tang, thờ cúng lưu giữ hài cốt cá Voi (Thần
Nam Hải) là tín ngưỡng dân gian thể hiện nghĩa cử
của ngư dân. Bởi vì cá Voi là vật có nghĩa, cứu người
gặp nạn trong những lúc sóng to gió dữ, được tôn
thờ và là biểu hiện của sự may mắn.
Lễ
hội Cầu Ngư bắt đầu bằng nghi thức Nghinh Thần. Hàng
chục chiếc thuyền trong đoàn nghinh khởi hành ngay tại
trước cổng vạn mang theo kiệu, lễ vật, cờ lộng ra
khơi trước Ngài. Đoàn chèo Bả Trạo diễn xướng
cảnh đánh bắt. Thuyền lớn, thuyền nhỏ bơi quanh reo hò,
như xua đàn cá vào nặng tay lưới. Tiếng trống giục
giã. tiếng dô hò “bả trạo này, ráng mà theo nhịp
thanh ba” sôi động cả một vùng biển. Sau khi đưa
thần nhập điện, mọi người đổ ra sông hào hứng
tham gia các cuộc tranh tài truyền thống: lắc thúng, đua
thuyền, bơi lội hoặc các bộ môn thể thao như bóng đá,
bóng chuyền trên những bãi triều |