Bình Thuận là miền đất cuối cùng của miền Trung, phía Nam giáp miền Đông, phía Tây là rừng núi giáp Lâm Đồng. Bình Thuận có bờ biển dài, có cả hải đảo và vùng đồng bằng, miền núi. Chính những đặc điểm về tự nhiên đó là điều kiện thuận lợi, để từ lâu đời trên vùng đất này đã có con người sinh sống từ thời Tiền sử và Sơ sử mà những di tích khảo cổ học được phát hiện, khai quật đã chứng minh sinh động về những nền vãn hóa khảo cổ đã qua. 
  Vào đầu công nguyên cũng đã có nhiều dân tộc, nhiều vương quốc với những nền vãn hóa phát triển đã để lại đến ngày nay. Trong số đó có vương quốc Chãmpa là một trong những vương quốc hùng mạnh ở nhiều thế kỷ ở thời cổ đại và trung đại, có một nền vãn hóa phát triển rực rỡ ngang hàng với các nước trong khu vực. Họ đã ðể lại một khối lượng di sản lớn với nhiều giá trị về kiến trúc, nghệ thuật, vãn hóa dân gian, một hệ thống lễ hội phong phú, đa dạng. Ðặc biệt về kiến trúc với nhiều nhóm đền tháp, đền thờ. Trong quá trình mở nước về phía Nam và từ khi thành lập tỉnh Bình Thuận (1697), người Việt đã kế thừa những thành tựu về vãn hóa của người Chãm và một phần của các dân tộc ít người khác, để xây dựng một nền vãn hóa truyền thống phát triển qua từng thời kỳ lịch sử trên cõ sở những phong tục, tập quán vãn hóa của Tổ tiên tạo nên một nền vãn hóa thống nhất trong đa dạng. Trải qua hõn 300 nãm lịch sử các thế hệ Tiền nhân xưa đã để lại trên đất Bình Thuận hàng trãm di tích có giá trị, đó là những công trình kiến trúc: tháp, đình, chùa, đền. miếu, ….. Từ xưa là những yếu tố cấu thành đời sống vãn hóa tinh thần và tâm linh của cộng đồng dân tộc.  

Khi nói đến Phan Thiết - Bình Thuận, người ta nghĩ ngay đến miền duyên hải với những bãi tắm sạch, đẹp nổi tiếng, đã từ lâu là điểm đến đầy quyến rũ. Thế nhưng, Phan Thiết còn là điểm hẹn của những "tour" du lịch văn hóa hấp dẫn du khách trong nước và quốc tế. Cùng với chủ đề: "Bình Thuận - biển ấm tình người", "Du lịch văn hóa" là một nét mới cho du lịch Bình Thuận nhằm hưởng ứng chương trình "Việt Nam điểm đến của thiên niên kỷ mới".Bắt đầu từ thành phố Phan Thiết - thành phố nhỏ nhắn nhưng xinh đẹp nằm dọc hai bên bờ sông Cà Ty - con sông được ví như dòng sữa mẹ ngọt ngào nuôi lớn muôn người con của đất Bình Thuận. Tuy là thành phố trẻ (được vua Thành Thái ban chỉ dụ thành lập năm 1898), nhưng theo các nhà nghiên cứu thì phố cổ Phan Thiết hình thành trước Nha Trang và Phan Rang. Thành phố hiện còn những ngôi nhà xưa với lối kiến trúc mang phong cách nghệ thuật Pháp, nằm ẩn hiện trong những vườn cây, tạo nên vẻ đẹp yên ả, "rất duyên" cho phố biển này. Chợ Phan Thiết sầm uất, nằm ngay trung tâm thành phố với những đặc sản của đất Bình Thuận mà du khách khi đến với Phan Thiết thường ghé lại mua về làm quà cho gia đình, người thân, bạn bè... Cách đó không xa là khu lưu niệm trường Dục Thanh - nơi này vào năm 1910, người thanh niên Nguyễn Tất Thành đã có một thời gian sống và dạy học ở đây, trước khi vào Sài Gòn tìm đường cứu nước. Hiện trong khuôn viên vườn trường có cây khế do chính tay Người chăm sóc vẫn còn đó như một kỷ niệm: "Ngôi trường nhỏ một hôm Người đến. Cây khế sau vườn mừng trổ đỏ chùm bông". Ðối diện với trường Dục Thanh là Phân viện Bảo tàng Hồ Chí Minh - nơi trưng bày những hình ảnh, hiện vật về Bác Hồ và các hình ảnh về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của tỉnh Bình Thuận. Gần trung tâm thành phố Phan Thiết về hướng biển còn có đình Vạn Thuỷ Tú - nơi thờ cá Voi (thần Nam Hải). Tại đây có trên 100 bộ xương cá voi, trong đó có bộ xương cách đây gần 200 năm. Ðiều đặc biệt ở đây được các nhà khoa học nước ngoài đánh giá là nơi lưu giữ bộ sưu tập xương cá voi "lớn nhất thế giới". Ðến đây, du khách sẽ hiểu thêm về tín ngưỡng tục thờ cá Voi mang đậm nét "văn hoá biển" của ngư dân duyên hải miền Trung.Từ thành phố Phan Thiết ra Mũi Né, ở km số 6 là cụm tháp Chàm Pôshanư (còn gọi là tháp Phú Hải) - một trong những cụm tháp cổ còn lại đứng trầm mặc theo thời gian, minh chứng cho nền văn hóa, văn minh Chămpa một thời rực rỡ. Tuy không còn nguyên vẹn, nhưng tháp Pôshanư vẫn là một di tích lịch sử với kiến trúc nghệ thuật tiêu biểu của người Chăm. Gần đó là di tích lầu ông Hoàng (xưa kia nơi này là lâu đài "Tổ Chim Ưng" do ông hoàng người Pháp Montpensier xây dựng để sống chung với người đẹp Phan Thiết), nằm trên một ngọn đồi sát biển. Ðây cũng từng là nơi hò hẹn của đôi tình nhân: thi sĩ Hàn Mặc Tử - Mộng Cầm. Chính chuyện tình của hai người mà di tích lầu ông Hoàng đã đi vào thi ca và càng làm cho Phan Thiết được nhiều người biết đến.Bình Thuận còn là "vùng đất Phật" với những ngôi chùa nổi tiếng như: Cổ Thạch (hay còn gọi là Chùa Hang) ở Tuy Phong; Linh Sơn Trường Thọ trên đỉnh núi Tà Kú ở Hàm Thuận Nam - nơi có tượng Phật nhập Niết Bàn dài 46 mét, lớn nhất Việt Nam; Dinh Thầy Thím ở Hàm Tân - tất cả đều là những danh lam thắng cảnh đẹp, đạt tiêu chuẩn là những điểm du lịch văn hóa, du lịch hành hương hấp dẫn du khách khắp nơi tìm về.

Những thiết chế tôn giáo, tín ngưỡng và vãn hóa đó là những di sản được kết tinh lại qua bàn tay, khối óc của ông cha chúng ta, qua nhiều thế hệ, được bồi đắp và giũ gìn đến ngày nay đã cấu thành các di tích lịch sử vãn hóa và danh lam thắng cảnh. Với những thông tin ngắn gọn, kết hợp hình ảnh minh họa, website Bình Thuận-Phan Thiết ngoài ý nghĩa nội dung lịch sử vãn hóa của các di tích còn mang ðến cho các bạn niềm tự hào về lịch sử, truyền thống mảnh đất con người Bình Thuận trên 300 nãm xây dựng và phát triển. Hy vọng những di tích lịch sử - vãn hóa và danh lam thắng cảnh được giới thiệu trong website này sẽ góp phần thu hút đông đảo nhân dân và du khách trong và ngoài nước đến tham quan, hưởng ngoạn các giá trị vãn hóa, truyền thống di tích và danh lam thắng cảnh.

   Trần Ngọc Bửu webmaster xin trân trọng giới thiệu và mời các bạn khám phá những nét đẹp lôi cuốn, huyền bí của những di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh  tiếp theo trong website Bình Thuận-Phan Thiết.  Đặc biệt trong website này chúng tôi thành lập 1 diễn đàn Bình Thuận - Phan Thiết với mong muốn đem lại những góp và quan điểm nhằm xây dựng một Bình Thuận vững chắc và một thành phố Phan Thiết ngày càng phồn vinh. Ở diễn đàn này, chuúg tôi tha thiết kêu gọi những người con đang sôốg trên đất Bình Thuận hay đã rời xa xứ đang sống ở Hải ngoại hãy đóng góp nhiều để xây dựng tỉnh nhà ngày càng sánh vai với các Tỉnh bạn qua những ý kiến hay bằng những "tấm lòng vàng" mà góp phần làm tươi đẹp cho Tỉnh Bình Thuận. Chúng tôi xin nhắc lại rằng, tại Diễn đàn này không chấp nhận những hành vi phản động, chống phá Tỉnh Bình Thuận và Nhà nuớc CHXHCN Việt Nam. Các ý kiến và bài viết trên Diễn Đàn không mang tính chính xác hoàn toàn mà chỉ mang tính thảo luận và góp ý. Mong rằng sẽ nhận được ngày càng nhiều sự đóng góp của các người con Bình Thuận đang sống trên đất quê huơng mình và những người con Bình Thuận đang sống xa xứ tại Hải ngoại.
Trần Ngọc Bửu trân trọng cảm ơn sự quan tâm cửa các bạn!

PhanThiet - BinhThuan (2003)