DINH
THẦY THÍM
Dinh
Thầy Thím tọa lạc giữa khu rừng già, có tên là rừng
dầu Bàu Cái thuộc xã Tân Hãi, huyện Hàm Tân cách Thành
phố Phan Thiết khoảng 70 km về phía Đông Nam.
Tương truyền trong dân gian: Dưới Triều vua Tự Đức có
hai vợ chồng đạo sĩ quê ở làng La Qua, phủ Điện Bàn,
tỉnh Quảng Nam. Đạo sĩ là người giàu tài đức, hay
giúp đỡ người nghèo khó, căm ghét bọn quan lại hay
ức hiếp dân làng, chống lại chế độ đương thời.
Ông bị Triều đình Tự Đức kết tội gây rối, mưu
toan bạo loạn và chịu hình phạt "Tam ban Triều
Diễn". Trước lúc bị hình phạt này, Đạo sĩ đã
"biến" dãi lụa điều thành rồng bay về phương
Nam. Hai vợ chồng dừng chân ở làng Tam tân, ngày ngày
bốc thuốc chữa bệnh cho dân và đốn củi kiếm sống
qua ngày. Tài đức của vị Đạo sĩ nổi tiếng khắp vùng,
từ đó dân làng gọi vợ chồng Đạo sĩ bằng cái tên
thân mật "Thầy, Thím". Hàng năm vào ngày 5
tháng giêng âm lịch, người ta thường thấy một đôi
hổ thường về viếng mộ Thầy.
Đến đời Thành Thái thứ 18 năm Bính Ngọ (1906), nhà
vua đã xem xét lại công đức Thầy Thím nên quyết định
xóa án và ban sắc phong "Chí Đức Tiên Sinh, Chí Đức
Nương Nương Tôn Thần". Để tỏ lòng tôn kính và
biết ơn công lao của Thầy Thím, dân làng đã lập dinh
tại địa điểm ngày nay để tôn thờ. Nhân dân quanh vùng
coi Thầy Thím như vị Thành Hoàng biểu hiện cho nhiều tính
cách đáng quý: tài đức, tính cần cù, miệt mài lao động,
lòng nhân ái với người nghèo khổ. Hơn 100 năm qua Dinh
Thầy Thím trở thành nơi để nhân dân chiêm bái, những
năm gần đây là khu danh lam thắng cảnh và du lịch kết
hợp với núi rừng xung quanh bãi biển, đồi dương. Hàng
năm nhân dân khắp nơi đến viếng mộ thăm Dinh, nhưng
đông nhất vẫn là dịp giỗ Thầy ngày 5 tháng giêng âm
lịch và tế Thu của Dinh từ ngày 14-16 tháng 9 âm lịch.
Dinh Thầy Thím được Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Thuận
công nhận và ra quyết định bảo vệ khu danh lam thắng
cảnh số 1377-QĐ/UB-BT ngày 6/12/1993 và Bộ Văn Hóa Thông
Tin đã được xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật
năm 1997.
LẦU
ÔNG HOÀNG
Lầu Ông Hoàng bao gồm
một quần thể đồi núi, sông, biển, chùa tháp tạo thành
khu danh lam thắng cảnh nổi lên với ngọn núi Cố tương
đối cao và 4 ngọn đồi nhấp nhô sát biển, đẹp
nhất là núi Cố, đồi Bà Nài, cửa sông Phú Hài và
bờ biển cùng những làng chài xưa cách Phan Thiết 7km
về hướng Đông Bắc.
Năm 1911 một ông Hoàng người Pháp là công tước De
Montpensier từ Pháp sang du lịch, săn bắn ở những ngọn
đồi lân cận, thấy phong cảnh sơn thủy đẹp ở đây
khiến ông nảy sinh ý định mua đất và xây dựng biệt
thự, cũng để có nơi nghỉ nghơi trong các kỳ săn bắn
và du lịch sau này. Nguyện vọng của ông đã được nhà
cầm quyền pháp ở Bình Thuận (công sứ Garnier) đồng
ý bán quả đồi Bà Nài. Ngày 21 tháng 2 năm 1911 biệt
thự được khởi công xây dựng và gần 1 năm sau đó hoàn
chỉnh, với diện tích rộng 536m2 chia thành 13
phòng. Khu biệt thự được xây cách nhóm đền tháp PôSaNư
gần 100m về phía Nam. Đây là khu biệt thự đẹp, đầy
đủ tiện nghi, ban đêm có máy phát điện dưới biệt
thự có nhiều hầm chứa nước mưa đủ cho những
nguời trong biệt thự dùng trong 1 năm, được coi là
hiện đại nhất Bình Thuận lúc bấy giờ. Từ đó nhân
dân Phan Thiết quen gọi khu vực này là đồi "Lầu
Ông Hoàng". Vài chục năm sau thi sĩ Hàn Mạc Tử đã
đến địa danh này và đã để lại nhiều kỉ niệm
khiến cho Lầu Ông Hoàng càng có ý nghĩa. Hiện nay, Lầu
Ông Hoàng là một quần thể du lich hấp dẫn bao gồm: Nhóm
Tháp Chăm Cổ, bên cạnh có chùa Bửu Sơn cổ kính, dưới
chân đồi là bờ biển, cửa sông Phú Hài, núi Cố....
Tất cả hợp thành một quần thể di tích lịch sử văn
hóa và danh lam thắng cảnh của Phan Thiết.
"KỲ
ẢO SUỐI TIÊN"
Suối Tiên Hàm
Tiến là nơi giao thoa của màu sắc thiên nhiên. Phía bên
này chạy ra biển bạc sóng là màu xanh ngút mắt của
dừa, của cỏ. Chạy theo dòng nước ra tới biển là
bạt ngàn thảm muống biển nở hoa tím. Chen trong dừa
xanh có hàng anh đào, mùa xuân nở hoa phơn phớt hồng,
cứ ngỡ như buổi sáng mùa xuân Đà Lạt. Có lần chạy
ra Mũi Né, đi qua Suối Tiên thấy ngào ngạt hoa bưởi,
hoa chanh, ghé vào thấy cả vườn chanh ra hoa trắng như
tuyết thơm lừng.Còn phía bên kia suối là đồi cát
trải dài, biến đổi theo đường đi của gió lộng, có
lúc như bình nguyên, lắm khi là dốc thẳm. Từ đây
vệt lửa cháy trên cát chạy băng băng tới tận Hàm
Thuận Bắc, Tuy Phong, có khi nhào ra biển như những hàm
răng của rồng lửa. Và trên tất cả là bầu trời xanh
ngát bình yên.
Đặc sản Suối Tiên lại là con Giông, sinh vật ngoan cường
của vùng cát. Chính con giông đã dựng lên một phong
tục nơi đây có thể gọi hội giông. Hội giông thường
diễn ra trước tết ÐOAN NGỌ ( 5-5
ÂM LỊCH) một thời gian. Chính xác
là khi giông nước mưa đầu mùa rơi xuống làm bừng
tỉnh thiên nhiên. Những chú giông bao ngày năm im trong
hang nhấm đuôi mình, giờ lao lên mặt cát nhấm nháp
những con kiến cách, mối cánh béo ngọt. Chỉ vài ngày
sau, các chú giông choai béo lẳn.
Dân Hàm Tiến Mũi Né có thể chế biến đủ món ăn từ
con giông: bánh xéo, cà ri, nướng, rán, ram, kho dừa. Và
ngay cả đám cưới, nếu thiếu món giông này thì coi như
chưa đủ vị. được biết nhiểu cánh bắt giông bằng
bẫy hay đào, nhưng tôi thích nhất cách làm của một
cậu bé vê lá cỏ tranh làm thành tiếng vi vi, ri ri như
tiếng dế vừa lãng mạn vừa lung linh.
Suối Tiên vẫn chảy kỳ ảo và nên thơ dưới mỗi bước
chân người tới đây.
THẮNG
CẢNH HÒN RƠM
Từ
TP.Phan Thiết đi Mũi Né (22km), rồi theo đường bờ
biển thêm 4km nữa các bạn sẽ đặt chân đến khu du
lịch Hòn Rơm. Bờ biển sạch đẹp, nước biển trong
xanh, êm ả, lời ru của gió mơn man qua những rặng dừa
mát rượi, trịu quả. Những đồi cát vàng, cát trắng
nối tiếp nhau ….. Tất cả đã tạo nên vẻ hoang sơ
quyến rũ, mời gọi các bạn đến với điểm du lịch
nổi tiếng này cùng chinh phục sa mạc cát, và các bạn
còn được nhìn thấy nét đẹp kiêu hãnh của suối
Hồng bên cạnh những đồi cát hùng vĩ.
NGẢNH
TAM TÂN (HÀM TÂN)
Đó là
một đoạn bờ biển đẹp thuộc xã Tân Hải (Hàm Tân),
có bãi cát rộng phẳng, mịn màng và nhiều mỏm đá nhô
lên mặt sóng đó từng bầy chim về phơi cánh tung tăng.
Câu chuyện về những người tù vượt Côn Đảo, trên
chiếc bè tắp vào bờ biển, trong đó có nhà cách mạng
Tú Kiên sau này là Bí thư kỳ bộ Tân Việt Nam Kỳ được
dân địa phương cứu thoát.
Thuở
đầu nhà Nguyễn Trung Hưng ở đây có một đồn binh
được truyền lại câu thơ buồn như lời than thở"

"Phong
táp sơn yên truyền pháo hưởng
Triều phiên hải giác trợ bề thanh"
(Gió thổi trên lưng núi như tiếng súng vọng về, từng
làn sóng âm vang dội về góc biển).
Bờ
biển Tam Tân còn giữ được cảnh quang sinh thái, những
cây dương liễu xanh liên hoàn với địa danh dốc Ông
Bằng, với dinh Thầy Thím đã trở thành điểm du lịch,
nghỉ ngơi của khách mọi nơi.
THẮNG
CẢNH HÒN BÀ (HÀM
TÂN)
Là
một hòn đảo nhỏ nằm cách bờ biển khoảng 2 cây
số, Hòn Bà có hình dáng con Rùa khổng lồ đang ngẩng
đầu vươn mình trên sóng biển. Hòn bà là
ngọn núi trẻ, trên núi có nhiều cây cổ thụ lớn.
Quanh năm cây xanh cổ thụ rợp bóng và là nơi trú ngụ
của loài chim biển mỏi cánh bay về. Trên đảo có thờ
Bà Chúa Ngọc Thiên Y A diễn bà với nguyên bản là một
tảng đá tự nhiên mang hình dáng người mà người dân
địa phương gọi là tương bà. Hàng năm vào ngày 23 tháng
3, ngư dân tổ chức lễ vía bà rất long trọng. Từ
huyền thoại đầy tính sử thi về sự thủy chung, ghen
giận, phân ly để rồi còn lại dấu vết Hòn Bà như
một dấu chấm than buồn trên biển sóng mênh mông.
Nữa đầu thế kỷ XVII người Chăm đã dựng lên một
ngôi đền thờ nữ Thần Thiên Ya Ana - vị thần thiêng
liêng của Vương Quốc Chăm-pa cổ. Cũng từ đây hòn đảo
có tên gọi là Hòn Bà. Ngôi đền thờ có kết cấu
kiến trúc và trang trí nghệ thuật giống như ngôi miếu
của ngườI Việt cùng thời. Trong ngôi đền thờ, tượng
nữ Thần Thiên Y Ana bằng đá, được các nghệ nhân Chăm
tạc từ một khối đá nguyên tại chỗ. Việc thờ tượng
Bà ở trên đỉnh Hòn Bà thể hiện sự tôn vinh của người
Chăm với Nữ Thần. Mặt khác ở những thế kỷ trước
đây, nghề biển là nghề chính thu hút đông đảo ngư dân
Chăm ven bờ mà dấu vết của những làng ngư cổ vẫn còn.
Do vậy, việc thờ tượng nữ Thần ở đây là sự cầu
mong cho nữ thần phù hộ, cứu nạn cho họ trên biển. Hàng
năm người Chăm ở các nơi thường đến đây làm lễ
cầu mưa và các nghi lễ tôn giáo khác.
Hòn Bà người ta biết đến và ngưỡng mộ không phải
chỉ bằng chính ngôi đền cổ mà bởi ở đây là hòn
đảo cheo leo giữa biển hấp dẫn mọi người bằng chính
cảnh đẹp của nó cộng với sự hùng vĩ mênh mông
của biển cả và đồi dương bên trong bờ càng làm cho
phong cảnh ở đây đẹp thêm.
Hòn Bà đuợc ví von là Động Tiên sa vì nơi đây dưới
chân đảo là những tảng đá muôn hình muôn vẽ chồng
chất lên nhau tạo ra những hang động huyền ảo. Tiếng
sóng vỗ vào khe đá giữa gió đại dương ầm ào để Hòn
Bà càng thêm hoang sơ và thơ mộng.
THÁP
CHÃM PÔSANƯ
Nhóm
ðền Tháp Chãm PôSaNư tọa lạc trên ðồi Bà Nài
thuộc xã Phú Hải về phía Ðông-Bắc cách Tp. Phan
Thiết khoảng 7km ðược người Chãm xây dựng từ
những cuối thế kỷ IX thuộc phong cách kiến trúc nghệ
thuật Hòa Lài - một trong những phong caáh kiến trúc
nghệ thuật cổ của Vương quốc Chãm-pa, mà hiện nay
những ngôi tháp này còn lại rất ít nhý một số phế
tích ở khu thánh ðịa Mỹ Sõn, còn lại nhóm Hòa Lai
(Phan Rang) nhóm PôDam (Tuy Phong - Bình Thuận) và tương ðối
nguyên vẹn là nhóm ðền tháp PôSaNư.
PôSaNư là nhóm ðền tháp Chãm có vai trò quan trọng
trong các di tích kiến trúc Chãm ở Bình Thuận, từ hình
dạng kiến trúc ðến kỹ thuật xây dựng và trang trí
nghệ thuật trên thân tháp, các vòm cuốn, các cửa chính,
cửa giả, trong lòng và lên ðến ðỉnh tháp. Riêng kỹ
thuật xây dựng và trang trí nghệ thuật còn lại ở thân
tháp ðủ gợi lên yếu tố thẩm mỹ khá riêng biệt
của phong cách Hòa Lai. So với những tháp Chăm khác, đến
nay hàng năm vẫn có đông đảo người Chăm từ các vùng
lân cận đến làm lễ cầu mưa và những nghi lễ khác
liên quan đến phong tục tập quán của họ. Một điều
khá lý thú nữa là đối với ngư dân những vùng lân
cận truớc khi đi biển cũng đến đây cầu xin cho
những chuyến đi biển được bình yên. Nhóm đền tháp
Chăm PôSaNư được Nhà nước xếp hạng di tích kiến trúc
nghệ thuật quốc gia năm 1991.
GÀNH
SON: VẺ
ĐẸP CHƯA KHÁM PHÁ
Gành
Son thuộc xã Chí Công, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận.
Mới nghe tên cũng đã gợi cho ta cảm giác cheo leo gập
ghềnh với những dãy núi hang động mang nhiều hình thù
lạ mắt. Vào buổi sáng tinh sương hay những buổi
chiều êm ả, biển lặng, từ trên gành, có thể nhìn
thấy toàn cảnh sinh hoạt ấm cúng, nhộn nhịp của làng
chài. Màu đỏ của đá, màu xanh của biển như hoà lẫn
vào nhau tạo nên một sắc thái hài hoà vừa gần, vừa
xa, vừa hư lại vừa thực... Gành Son quả là một tặng
vật của thiên tạo chưa được nhiều người biết đến.
Cà
Ná - một thắng cảnh biển
Nằm
cách Phan Rang 30 km về phía Nam, Cà Ná với vịnh biển
được ôm ấp bởi một vòng cung dải cát vàng dài 3
km, bên cạnh biển là núi xanh trùng điệp, đây là
một trong những nơi lý tưởng cho tắm biển, trị
liệu, du lịch núi và du lịch làng chài.
Chưa hết, dọc thềm biển nhô lên
vài cụm đá, chấm phá vài loại cây vùng khô hạn Nam
Trung bộ, theo đó, một hệ thống hạ tầng khách
sạn, nhà nghỉ kiểu sàn Tây Nguyên, dịch vụ ăn
uống đặc sản biển và các tuyến tham quan…Tất cả
đều được xây dựng sát quốc lộ 1A, tạo thuận
lợi cho du khách khi đến tham quan.
Cách khoảng 3 km về phía Đông Đông
Bắc bờ biển Cà Ná là làng biển Lạc Nghiệp. Đây là
một trong những làng biển lâu đời dọc ven biển hai
tỉnh Ninh Thuận và Bình Thuận, nó cùng với làng Vĩnh
Hy, làng La Gàn được xếp vào những làng chài lâu đời
nhất của người Việt vùng Nam Trung bộ.
Cạnh làng biển Lạc Nghiệp là Xí
nghiệp muối Cà Ná, một địa điểm sản xuất muối
công nghiệp lớn nhất ở Việt Nam. Ngoài khơi cách Cà
Ná chừng 10 km về hướng Nam là Cù Lao Câu (còn gọi là
Đảo Cái Hồn người), ở đó hoàn toàn là một đảo
đá với cỏ và dứa dại. Trên đảo có nhiều chim muông,
dưới thềm đảo có nhiều loại hải sản quý, nhưng
ngon nhất và lạ nhất như ốc nhảy, loại ốc có càng
như cua. Đảo này thực sự là một “vệ tinh” du
lịch kỳ thú của Cà Ná.
DU
LICH ĐẢO PHÚ QUÝ
Có
lẽ Phú Quý là đảo duy nhất hiện nay còn lại những cánh
buồm. Phương tiện chuyên chở khách du lịch đi tham quan
là loại xe đặc chủng GMV, đón khách tại bến tàu và
đưa đi len lỏi trong con đường cái hẹp có những ngôi
nhà tập trung đông đúc trong những ngõ xóm nhỏ bé
với những giếng nước có đông người địa phương.
Khu dân cư ở phía bắc đảo, ẩn mình sau các hàng cây
dày đặc là những dãy phố cát trắng xóa, trải dài.
Trên đảo không có khách sạn, nhà trọ, các dịch vụ
du lịch cũng không. Mọi hoạt động kinh tế sôi nổi đều
do những cơn gió mùa mang đến từ phía nam, tạo điều
kiện cho tàu thuyền ghé đảo.
VẠN TAM THANH là nơi còn lưu
giữ lại bộ xương CÁ ÔNG khổng
lồ cùng với tập tục thờ thần Nam Hải. Cuộc sống
ở xóm đảo càng nhộn nhịp thì ngoài vùng ven thị
trấn lại càng vắng lặng, suốt con đường dẫn lên núi
Cao Cát là một vùng đất đỏ bazan màu xanh của dứa,
loại cây vốn một thời từng là loại cây xuất khẩu
đem lại lợi nhuận cao, giờ đã mất thị trường, người
dân chuyển qua trồng các loại cây có giá trị kinh tế
khác nhằm tăng thêm thu nhập để trang trải cuộc sống,
trao đổi hàng hóa để lấy lương thực và một số hàng
thực phẩm xa xỉ khác ở các tàu thuyền từ đất
liền ra, ngoài việc kiếm thu nhập từ việc đánh cá, mò
ngọc trai.... trên biển thì đây chính là một trong
những nguồn sống của dân đảo.
Núi Cao Cát được dân đảo
xem như ngọn núi thiêng, tọa lạc ở phía Bắc thị
trấn, nơi được chọn để đặt tượng Phật Bà Quan
Âm rất uy nghi. Từ trên đỉnh Cao Cát, du khách có thể
phóng tầm mắt suốt cả vùng không gian rộng lớn quanh
đảo, những vôi cát trắng trải dài nằm phơi mình bên
làn nước xanh màu ngọc bích, xa xa những cánh buồn màu
trắng hình tam giác đang căng mình đón gió ra sức đưa
thuyền của người dân chài ra khơi cùng với đoàn
thuyền đang thả neo nằm im lìm ở kè đá, tạo nên
một bức tranh rất hoàn mỹ cho hòn đảo của hai nền văn
hóa Sa Huỳnh và Chăm-pa này. Những tảng đá khổng lồ,
công cụ hữu hiệu chắn gió của thị trấn, giờ đây
dưới sự xâm thực của thiên nhiên đã tạo thành kì
quan đá rất kì bí với những đường nét tạo hình vô
cùng sắc sảo, hấp dẫn.
Chuyến đi thật sự chưa kết thúc nếu bạn chưa đến
được Hòn Tranh, một đảo nhỏ hình chữ S nằm phía đông
nam, cách đảo khoảng 600m, nơi lý tưởng cho sự dừng
chân trong suốt thời gian hành trình, một bờ cát dài
trắng phau được núi bao bọc thành một thế chắn sóng
tuyệt vời mặc cho bạn tung mình bơi lặn duới làn nước
xanh trong vắt, soi rõ từng rặng san hô và phản chiếu
lấp lánh màu sắc các loại tảo biển. Không gian hoàn
toàn vắng lặng, chỉ có tiếng sóng biển vỗ ì oạp vào
bờ đá hòa với tiếng gió thổi vi vu trên những tán
dừa cao tạo thành dạng âm thanh dễ trung động lòng người.
Hoàng hôn trên biển mang màu tím thẫm, chuyến trở về
từ Hòn Tranh sau buổi du hành đầy lý thú trên biển
cả với những đàn chim lướt sóng hai bên mạn thuyền
và những cánh hải âu bay lượn trước mũi thuyền sẽ
khiến bạn quên hết mệt mỏi để chuẩn bị làm
chuyến ra khơi cùng với ngư dân tham gia câu mực đêm đầy
thú vị trên biển.